İçeriğe geç
Kombin fikirleri, moda, güzellik ve bakım rehberi
Moda

İkinci El ve Vintage Parçalarla Kombin Yapmak

Berivan6 dk okuma
Puantiyeli lacivert vintage elbiseyle eski bir arabaya yaslanan kadın
Fotoğraf: Farzin Yarahmadi / Unsplash

İkinci el bir mağazada askıları tek tek karıştırırken elinize bambaşka bir dönemden kalmış, kumaşı bugün bulunması zor bir ceket geliyor. O an yaşanan sevinç, yeni bir şey almaktan çok farklı. İkinci el ve vintage alışverişi hem bütçeye hem de dolaba kişilik katıyor. Herkeste olmayan parçalar giymek, kombininizi kalabalıktan ayırıyor.

Ama bu alışverişin kendine has bir dili var. Rafta ne aranır, nelere dikkat edilir, eve gelen parça nasıl temizlenir ve en önemlisi nasıl giyilir ki kostüm gibi durmasın? Birkaç denemeden sonra bu işin de bir düzeni olduğunu fark ediyorsunuz.

İkinci el ile vintage aynı şey mi?

Günlük konuşmada birbirinin yerine kullanılsa da küçük bir fark var. İkinci el, daha önce birinin kullandığı her kıyafettir; geçen yıl alınmış bir kazak da olabilir. Vintage ise genelde en az yirmi yıllık, döneminin tarzını taşıyan parçalar için kullanılıyor. Yüksek belli bir kot, omuz vatkalı bir blazer, puantiyeli bir elbise bu kategoriye girer.

Bu ayrımı bilmek alışverişte işe yarıyor. Vintage etiketi taşıyan butiklerde fiyatlar daha yüksek olabilir, çünkü parçalar seçilmiş ve temizlenmiştir. Genel ikinci el mağazalarında ise fiyatlar düşük ama aramak için daha fazla sabır gerekir.

Vintage parçaların bir avantajı da kumaş. Eskiden üretilen pek çok kıyafet daha kalın kumaşlardan, daha sağlam dikişlerle yapılıyordu. Yirmi yıllık bir yün kaban hâlâ formunu koruyorsa, bu onun önümüzdeki yıllarda da dayanacağını gösterir.

Nereden bulunur?

Seçenek düşündüğünüzden fazla. Mahalle pazarlarındaki ikinci el tezgâhları, büyük şehirlerdeki vintage butikler, hayır amaçlı mağazalar ve ikinci el satış uygulamaları ilk akla gelenler. Bunların yanında aile büyüklerinin dolapları da çoğu zaman gözden kaçan bir hazine. Annenizin ya da teyzenizin yıllar önce giydiği yün bir kaban, iyi bir temizlikle dolabınızın en sevilen parçası olabilir.

Mağazaya giderken acele etmeyeceğiniz bir gün seçin. İkinci el alışveriş zaman ister. Hafta içi sabah saatleri genelde daha sakin olur ve raflar yeni gelen parçalarla daha doludur.

Online alışverişte ise ölçüler her şey. Satıcıdan omuz, göğüs, bel ve boy ölçülerini isteyin ve evdeki size iyi oturan bir parçayla karşılaştırın. Etiketteki beden, özellikle eski parçalarda bugünkü bedenlerle uyuşmayabilir.

Fotoğraflara da dikkatli bakın. Satıcı lekeleri, yıpranmaları ya da sökükleri her zaman belirtmeyebilir. Kumaşın yakın çekim fotoğrafını, etiketini ve koltuk altı gibi gözden kaçan yerleri ayrıca isteyebilirsiniz. Gerçekten iyi niyetli bir satıcı bu soruları rahatça cevaplar.

İkinci el kıyafet mağazasında askılı rafları inceleyen kadın
Fotoğraf: Kiko Camaclang / Unsplash

Rafta aramanın püf noktaları

İkinci el mağazalar genelde kalabalıktır ve ilk bakışta göz yorar. Askıları tek tek incelemek yerine elinizi rafta gezdirin. Önce kumaşa dokunun, sonra rengine ve desenine bakın. Yün, ipek, keten ve kalın pamuk elinize ilk anda farklı gelir. Kumaş iyi geldiğinde askıyı çekin ve parçaya bakın.

Her zaman bir parçayı üzerinizde deneyin. Kabin yoksa en azından aynanın önünde üzerinize tutun ve omuz genişliğine, kol boyuna bakın. Kalıp konusunda esnek olun ama sınırınızı da bilin: biraz bol bir ceket terzide düzelir, dar bir ceketi genişletmek ise çoğu zaman mümkün değil.

Etiketlere de göz atın. Kumaş içeriği yazan etiket hâlâ duruyorsa çok işe yarar. Etiket yoksa kumaşı ışığa tutun, dokusuna bakın. Yıkanmış ama hâlâ formunu koruyan bir parça, iyi bir kumaştan yapılmış demektir.

Kendi bölümünüzle sınırlı kalmayın. Erkek reyonunda harika oversize gömlekler, kalın örgü kazaklar ve bol kesim ceketler çıkabilir.

Askıdaki çiçek desenli vintage gömleklere bakan kadın eli
Fotoğraf: Becca McHaffie / Unsplash

Hangi parçalar ikinci elde değerli?

Bazı parçalar zamanla daha da güzelleşir. Deri ceketler bunların başında geliyor. Biraz yıpranmış bir deri ceket, yenisinden daha karakterli durur. Yün kabanlar, kaşmir ve merino kazaklar, kalın kumaştan yapılmış eski kotlar da ikinci elde aranacak parçalar. Bu malzemeler iyi bakıldığında onlarca yıl dayanıyor.

İpek eşarplar, deri kemerler ve çantalar da iyi seçimler. Aksesuar, kıyafete göre beden derdi olmayan bir alan, bu yüzden ikinci el alışverişe başlamak için iyi bir yer.

Kot pantolonlar da ayrı bir başlık. Eski kotlar genelde esnek olmayan, kalın ve sağlam bir kumaştan yapılıyordu. İlk giyişte biraz sert gelebilir ama zamanla vücudunuzun şeklini alır. Yüksek bel ve düz paça bir vintage kot, beyaz bir tişört ve bir loafer ile yıllarca giyeceğiniz bir kombine dönüşür.

Ayakkabıda ise daha temkinli olun. Önceki sahibinin ayağına göre şekil almış olabilir. Tabanı sağlam, içi temiz ve size gerçekten tam olan bir ayakkabı bulursanız alın, ama denemeden almayın.

Kaçınılması gereken birkaç kategori de var. Mayo, iç çamaşırı ve çok yıpranmış spor giyim ikinci elde pek iyi bir tercih değil. Ucuz sentetik kumaştan yapılmış hızlı moda parçalar da ikinci elde değer kazanmaz; zaten kısa ömürlü oldukları için yıpranmış halleriyle karşınıza çıkar.

Tuğla duvarda asılı kürk yakalı eski deri ceketler
Fotoğraf: Neil Wallace / Unsplash

Satın almadan önce kontrol edin

Parçayı beğendiniz, şimdi biraz dedektiflik zamanı. Kabine girmeden önce şunlara hızlıca bakın:

  • Koltuk altı ve yaka: sararma ya da kalıcı leke var mı?
  • Fermuar ve düğmeler: çalışıyor mu, eksik var mı?
  • Dikişler: özellikle kalça ve omuzda açılma var mı?
  • Yün ve kaşmirde küçük delikler: güve izi olabilir.
  • Koku: rutubet ya da küf kokusu her zaman çıkmayabilir.

Küçük kusurlar alışverişi bozmasın. Eksik bir düğme, sökülmüş bir etek ucu kolayca halledilir. Ama kumaşın kendisinde yırtık, kalıcı leke ya da ağır koku varsa vazgeçmek daha iyi.

Bir de fiyatı kendinize sorun. İkinci elde ucuz olması bir parçayı almak için yeterli sebep değil. Kusurunu onarmak için terziye vereceğiniz para, parçanın fiyatını geçiyorsa ya da onu ne zaman giyeceğinizi gözünüzde canlandıramıyorsanız rafa geri koyun.

Yeni parçalarla karıştırmanın yolu

Vintage giymenin en büyük riski baştan ayağa bir döneme ait gibi görünmek. Bunu önlemenin kolay bir yolu var: kombinde sadece bir vintage parça olsun, gerisi bugünün sade parçaları. Seksenlerden kalma vatkalı bir blazer, düz bir beyaz tişört, yüksek bel bir kot ve beyaz spor ayakkabıyla bambaşka durur. Aynı blazer, dönemin yüksek belli eteği ve fiyonklu bluzuyla giyilirse kostüme döner.

Renk dengesi de önemli. Desenli ve canlı renkli bir vintage parçayı nötr renklerle giyin. Doksanlardan kalma renkli bir rüzgârlık, siyah bir pantolon ve gri bir tişörtle günlük hayata çok rahat uyar. Hangi renklerin birbirini tamamladığını görmek için renk uyumu sayfamızdaki örneklere bakabilirsiniz.

Yeni aldığınız bir parçanın dolabınızdaki hangi şeylerle eşleşebileceğini merak ediyorsanız kombin önerici aracı size fikir verebilir.

Duvarda asılı renkli desenli vintage rüzgârlık ceket
Fotoğraf: Girl with red hat / Unsplash

Eve gelince ilk iş: temizlik ve küçük onarım

Ne kadar temiz görünürse görünsün, ikinci el parçayı giymeden önce mutlaka temizleyin. Pamuklu ve sentetik parçaları etiketine göre makinede yıkayabilirsiniz. Yün, ipek ve deri parçalar için kuru temizleme daha güvenli. Rutubet kokusunu almak için parçayı birkaç gün açık havada, gölgede asın; beyaz sirkeli suyla durulamak da işe yarar.

Ardından terziye uğrayın. Biraz bol bir pantolonun belini aldırmak, uzun bir eteği kısaltmak ya da büyük bir ceketin kol boyunu ayarlatmak parçayı sizin hale getirir. Eski düğmeleri değiştirmek bile bir ceketi bambaşka gösterebilir.

Deri ceketler için bir deri temizleme kremi ve yumuşak bir bez yeterli. Kremi ince bir tabaka halinde sürün, birkaç saat bekletin ve sonra silin. Kuruyup çatlamaya yüz tutmuş deri bu bakımla yeniden yumuşar. Süet parçalarda ise süet fırçası ve silgisi kullanın, suyla temizlemeye çalışmayın.

Kendi tarzınızı bulmak

İkinci el alışverişinin en güzel yanı, sizi kendi zevkinizi düşünmeye zorlaması. Mağazada her şeyden bir tane var ve hiçbir şey size “bu sezon bunu giy” demiyor. Zamanla hangi dönemin, hangi kesimin ve hangi kumaşın size yakıştığını fark ediyorsunuz.

Belki yetmişlerin geniş paça pantolonlarını, belki doksanların sade bol gömleklerini seviyorsunuz. Bir iki favori dönem belirlemek, rafta aramayı da kolaylaştırır.

Her alışverişten eve dönünce aldığınız parçayı dolabınızdaki şeylerle yan yana koyun ve en az üç kombin kurmaya çalışın. Kuramıyorsanız o parça belki size değil, başka birine aittir. Bu küçük alışkanlık zamanla rafta daha hızlı ve daha doğru karar vermenizi sağlar. Bir süre sonra mağazaya girdiğinizde neyi aradığınızı, neyin size göre olmadığını ilk bakışta anlamaya başlarsınız.

Rengarenk ikinci el kıyafetlerin asılı olduğu rafta alışveriş yapan kadın
Fotoğraf: Luba Glazunova / Unsplash

İkinci el ve vintage parçalar dolabınıza hikâye katar. Her biri bir zamanlar başka bir hayatın parçasıydı ve şimdi sizinle yeni bir dönem yaşıyor. Bir sonraki alışverişinizde yeni bir mağaza yerine bir ikinci el dükkânına uğrayın; elinize ne geleceğini hiç bilemezsiniz.